#scienceworks, admixture, antik dna, Bilim, Bilim Politikası, doktora, Evrim

Evrim Ağacı yayını üzerine

Herkese selamlar,

Geçtiğimiz cuma akşamı Evrim Ağacı’nın Youtube üzerinden yaptığı canlı yayın serisinde Ömer Gökçümen ile ben vardık. Çağrı ve Burak’la harika sohbet ettik. Ben de yıllardır yakın markajla takip ettiğim Ömer Hoca’yı canlı dinleme fırsatı buldum, çok keyiflendim.

Yakın markaj derken burayı da biraz açayım. Bilen bilir, evrimianlamak.org sitesi Evrim Çalışkanları tarafından çevrildi. O dönemler Evrim Çalışkanları’na önayak olan ve henüz doktoralarını yapan yahut yeni bitirmiş olan kocaman, gencecik bir evrimsel biyolog camiası vardı. O kadronun bugün büyük bir kısmı Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği çatısı altında çok güzel işler yapıyor. İşte bizler de o dönemler evrimsel biyolojiye merak salmış, bir grup toy lisans öğrencisiydik. Biraz gıpta ile biraz da kıskanarak onları izler, olabildiğince bir şeyler kapmaya çalışırdık. Sonraları, dernek henüz kurulmadan ve ben lisansı bitirmemişken, ilk kez Eko-Evo çalıştayına ¨Hadi sen de gel, neler yaptın lisans tezinde anlat bakalım¨ dediklerinde sevinçten gözlerimin dolduğunu hatırlıyorum. İşte bahsettiğim dönemlerde Ömer Hoca doktorasını bitirmiş, Harvard’ta doktora-sonrası araştırmalarını yapan, bu ekip sayesinde tanıdığım, evrimsel antropoloji çalışması dolayısıyla gönlümü fethetmiş bir bilim insanıydı. Taa o zamanlardan kendisini yakın markaja almıştım, canlı canlı dinlemek Evrim Ağacı yayınına kısmetmiş.

Neyse, ben bu yazıyı niye yazıyorum? Ömer Hocanın verdiği müthiş bilgilerden sonra, biz yayına Çağrı ve Burak’la biraz bilim, biraz geyik devam ettik. Az kalsın geyik yaparken yayını bitiremiyorduk 🙂 Kaldı ki yayını kapattıktan sonra Çağrı hemen kaçsa da Burak’la bir saatten fazla devam ettik. Sonradan video yüklenince bir kısmını tekrar izledim. Ben de sizin gibi sesimin patlamasına ve kıpır kıpır yerimde durmadan konuşmama dayanamadım, valla sabırlıymışsınız, gecenin 2’sinde halen 300 kişi bağlıydı 🙂 Ayrıca chat kutusundaki yorumların çoğunu okuyamasam da harika yorumlar gelmiş, hiç beklemiyordum, çok teşekkür ederim. Birtakım gereksiz istatistik: Çağrı ilk kez toparlayalım dedikten sonra 1.5 saat, ¨hadi son soruyu soralım¨ dedikten sonra 1 saat, ¨artık kapatalım¨ dedikten sonra 45 dakika, ¨hoşçakalın¨ dedikten sonra 15 dakika konuşmuşum. Ve evet, ben normal hayatımda da böyleyim 🙁 Görüldüğü gibi paragrafa neden yazdığımı anlatmak için diye başlayıp, nerelere geldim.

Neden yazıyorum? Yayında referans gösterdiğim birtakım yayınları paylaşmak için. Öncelikle halen yayını izlememiş olanlar varsa diye şuraya linkini bırakayım.

 

Yayını tekrardan izlemek istemediğimden düzensiz bir sırayla konuya göre listelemeye çalışacağım.

Burada yaptığımız çalışmalar:

Genel olarak neler yaptığımızı özet geçmiştim. Bizim grup tarafından yayınlanan ilk çalışma:
Flegontov, Pavel; Changmai, Piya; Zidkova, Anastassiya; Logacheva, Maria D; Altınışık, N Ezgi et al. Genomic study of the Ket: a Paleo-Eskimo-related ethnic group with significant ancient North Eurasian ancestry. Sci. Rep. 6, 20768 (2016)
Bu yayınla ilgili Bilim ve Gelecek Dergisinde ufak bir Türkçe haber de hazırlamıştım: https://bilimvegelecek.com.tr/dil-ailelerinin-dagilimiyla-genetik-akrabalik-arasinda-baglanti/

Yerli Amerikalı toplumlar üzerine yaptığımız çalışmanın ilk formatı da burada. Tabii bu çalışma devam ediyor, son hali bundan oldukça farklı olacak. Ama yayınlanması biraz zaman alacak.

Sapiens üzerine:

Harari’nin Sapiens kitabını eleştirme noktalarımızı az çok yayında açıklamıştım. Daha ayrıntılı okumak isteyenler aşağıdaki linklerden dizinin tamamına ulaşabilir.

Sapiens’in Günahları (I) 
Sapiens’in Günahları (II) 
Sapiens’in Günahları (III)
Sapiens’in Günahları (IV)
Sapiens’in Günahları (V) 
Sapiens’in Günahları (VI) 

Irk tartışmaları:

Şurada genişçe bir kaynak skalası mevcut: http://rationalwiki.org/wiki/Racialism
Özellikle önerebileceklerim ise şöyle:

  1. Livingstone, Frank B., and Theodosius Dobzhansky. “On the Non-Existence of Human Races.” Current Anthropology, vol. 3, no. 3, 1962, pp. 279–281., www.jstor.org/stable/2739576.
  2. Yudell, Michael, et al. “Taking race out of human genetics.” Science 351.6273 (2016): 564-565. http://science.sciencemag.org/content/351/6273/564 (Tam metnine şuradan ulaşabilirsiniz: http://sci-hub.cc/10.1126/science.aac4951 ) Şu cümle çok önemli: “…the use of biological concepts of race in human genetic research…is problematic at best and harmful at worst.”

Genetik Testler hakkında:

  1. Benim sonuçlarım
  2. Nasıl olmamalı  (Eğer bağlanamıyorsanız, nedeni Türkiye’den erişimin mahkeme kararıyla engellenmiş olması, şurada bir kopyası mevcut)

Genetik testlerle ilgili daha fazla yazacağım. Bu kısmı güncellerim zaman zaman.

Neandertallerle karışma:

Bu konuyla ilgili olarak Kebikeç dergisinde yazmıştım, buradan ulaşabilirsiniz. O yazıda merak ettiğiniz kısımların kaynağına gidebilirsiniz.

Doktoraya nasıl başladım?

Bununla ilgili çok soru geldi. Aşağıdaki linklerde özetlemiştim. Eğer merak ettiğiniz bir şey olursa bana nasıl ulaşacağınızı biliyorsunuz 🙂 (Mümkünse mail yahut Twitter yoluyla)
Doktora başvuruları
Sonunda kabul aldım!
Ne zaman sorunsuz halloldu ki?
Çek Cumhuriyeti Vize İşlemleri

Kanser tartışması çok döndü. O konuyla ilgili olarak da daha önce şöyle bir şey yazmıştım. Çok basitçe anlattım, tabii ki çok daha karmaşık bir yapı ama gözünüzde canlandırmak açısından yararlı olabilir.

Şimdilik aklıma gelenler böyle. Hatırlatırsanız eksik olan kaynakları tamamlayabilirim. Umarım aklınızdaki soruların en azından bır kısmını giderebilmişizdir.

Şuraya da yayın sırasında yaptığınız yorumların bir kısmını bırakayım. Arkadaşım itinayla ekran görüntülerini almış, bana iletti 🙂 Tabii kimse bana kötü yorumları söylemiyor, onları da siz iletin 🙂

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir